Krystyna Mrugalska

Krystyna Mrugalska; pracę zawodową rozpoczęła w 1958 roku jako nauczycielka w szkole muzycznej oraz w zakładzie dla dzieci niewidomych w Laskach. Od 1963 roku - trzy lata po urodzeniu syna Grzesia z głęboką, wieloraką niepełnosprawnością, rozpoczęła działalność zawodową w dziedzinie rehabilitacji osób z upośledzeniem umysłowym, a od 1964 roku - działalność społeczną w powstałym w tym czasie ruchu rodziców osób z upośledzeniem umysłowym przy Towarzystwie Przyjaciół Dzieci.

1963-1987 - prowadzenie pierwszych w Polsce grup rytmiki leczniczej dla dzieci z głębszym upośledzeniem umysłowym,

1970-1976 - praca w Domu Pomocy Społecznej dla dzieci z upośledzeniem umysłowym w Warszawie-Międzylesiu na stanowisku kierownika wychowania - pierwsze w Polsce próby wprowadzenia do zamkniętej placówki opiekuńczej zapoczątkowanych właśnie na świecie zasad normalizacji życia.

1966-1980 - kierownik działu pomocy osobom z upośledzeniem umysłowym w Zarządzie Głównym TPD - tworzenie kół terenowych, szkolenie aktywu rodziców, inicjowanie oraz prace programowe i metodyczne dla nowych form, m.in. pierwsze w Polsce i na świecie turnusy rodzinne wczesnej interwencji (1976), stworzenie i kierowanie pierwszym Ośrodkiem Wczesnej Interwencji (1978). Liczne publikacje i referaty, szkolenie lekarzy, psychologów, nauczycieli, wypracowanie zasad wspierania i szkolenia rodziców.

1980-1992 - praca w Instytucie Psychiatrii i Neurologii na stanowisku kierownika Pracowni Rehabilitacji Upośledzenia Umysłowego - liczne badania, m.in. udział w programach amerykańskich oraz prowadzenie na zlecenie MPiPS badań w 230 domach pomocy społecznej w zakresie jakości życia mieszkańców z upośledzeniem umysłowym. Udział w nadzorze krajowym nad dps.

W 1991 roku doprowadziła do powstania i zarejestrowania Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym; od początku pełni funkcję Prezesa Zarządu Głównego PSOUU. Jest autorką koncepcji i organizatorką form wczesnej interwencji (od 1976 roku).

Zainicjowała i spopularyzowała w Polsce korzystanie z instrumentu praw człowieka wobec osób z upośledzeniem umysłowym. Zorganizowała w 1995 roku, pod auspicjami Międzynarodowej Ligi Stowarzyszeń na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym, konferencję "Prawa człowieka a osoby z upośledzeniem umysłowym w krajach Europy Centralnej i Wschodniej" z udziałem 39 krajów, przedstawicieli ONZ i Parlamentu Unii Europejskiej, której efektem było przyjęcie Deklaracji Warszawskiej.

Współpracuje z Parlamentem i rządem w zakresie tworzenia nowego prawa i jego realizacji. M.in. Jej osiągnięciem jest ustawowe wprowadzenie obowiązku edukacji dla dzieci głęboko upośledzonych (Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego, Ustawa o systemie oświaty) oraz form zatrudniania osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności (Ustawa o rehabilitacji zawodowej, społecznej oraz zatrudnianiu). Poprzez tysiące swoich wystąpień bezpośrednich i w masmediach wywarła znaczący wpływ na zmianę postaw społecznych wobec upośledzenia umysłowego w Polsce. Jest uznanym autorytetem we wszystkich dziedzinach związanych z niepełnosprawnością, zwłaszcza w problematyce upośledzenia umysłowego oraz jako rzecznik interesów osób niepełnosprawnych intelektualnie, nie tylko na obszarze Polski.

Pełnione funkcje w ruchu rodziców osób z niepełnosprawnością intelektualną:
1964-1979 - sekretarz Komitetu Pomocy Dzieciom Specjalnej Troski - ZG TPD,
1979-1983 - wiceprezes Komitetu Pomocy Dzieciom Specjalnej Troski - ZG TPD,
1983-1991 - prezes Komitetu Pomocy Dzieciom Specjalnej Troski - ZG TPD,
od 1991- prezes Zarządu Głównego Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym.

Pełniła i pełni - zawsze w sposób aktywny i twórczy dziesiątki funkcji w różnych gremiach społecznych i rządowych zajmujących się problematyką niepełnosprawności, m.in.:

• jest członkiem Krajowej Rady Konsultacyjnej przy Pełnomocniku Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych oraz Rady Działalności Pożytku Publicznego,
• uczestniczyła, wspólnie z sekretarzem ZG Andrzejem Janochą, w pracach dwóch zespołów ekspertów powołanych przez wicepremiera prof. J. Hausnera, ds. rent oraz aktywizacji osób niepełnosprawnych,
• brała udział w pracach Zespołu Zadaniowego prof. J. Hausnera nt. "Założeń do narodowej strategii reintegracji społecznej" oraz w Komisji Środowiskowej ds. Integracji Europejskiej w Kancelarii Premiera,
• była członkiem Krajowego Komitetu Honorowego obchodów Europejskiego Roku Osób Niepełnosprawnych 2003,
• Przewodnicząca Zarządu Polskiego Forum Osób Niepełnosprawnych.